طرح هاي ابرداده اي را به طور كلي در سه دسته قرار مي دهند:
‏
ابرداده توصیفی‎ (descriptive) ‎‏: این نوع ابرداده، به توصیف منبع با هدف کشف و شناسایی می پردازد. عناصری ‏چون عنوان، چکیده، پدیدآور، و کلیدواژه از جمله عناصر معمول در این نوع از ابرداده هاست.
‏
ابرداده ساختاری‎ (structural) ‎‏ : این نوع ابرداده، چگونگی ترکیب اشیاء اطلاعاتی را مشخص می سازد؛ به طور ‏مثال، مشخص می كند صفحات در یک فصل چگونه تنظيم شده اند.
‏
ابرداده مدیریتی‎(administrative)‎‏: این نوع ابرداده، مدیریت منبع را عملی می سازد. اطلاعاتی چون زمان، ‏چگونگی ایجاد فایل، اطلاعات مربوط به فراهم آوری، حقوق، اطلاعات مربوط به مکان یابی، کنترل نسخه ها و ... در این گروه ‏جاي مي گيرد (سازمان استاندارد اطلاع رسانی ملی ، 2004؛ ‏Cordiro, 2004‎‏).
‏
ابرداده های مدیریت حقوق و ابرداده های حفاظتی را می توان زیر مجموعه ابرداده های مدیریتی یا به طور مجزا مورد ‏بحث قرار داد. اما انواع طرح های ابرداده ای با تمرکز بر نوعی از ابرداده، تولید و توسعه یافته اند؛ به طور مثال طرح ابرداده ای ‏دابلین کور بر ابرداده های توصیفی متمرکز است.‏

چند روزي است كه به مطلبي ناراحت كننده فكر مي كنم و آن اينكه بعد از مدتها چيزي به وبلاگم اضافه نشده است. به ‏دلايل اين امر نمي پردازم كه "مثنوي هفت من كاغذ" مي شود؛ اما همين نكته كافي كه اين چند مدت درگير مطالعات ديگري ‏بودم كه مرا از وادي موضوعات وبلاگم تا حدي دور ساخته است. به هر تقدير در اين پست مي خواهم مطلبي در مورد ابرداده ‏ها بنويسم و آن مفهوم طرح ابرداده اي است.

طرح (‏Schema‏) ، یا استاندارد ابرداده ای به مجموعه ای از عناصر ابرداده ای اطلاق می شود که با هدفی ویژه چون ‏توصیف نوع خاصی از منابع اطلاعاتی تدوین شده است (سازمان استاندارد اطلاع رسانی ملی، 2004، ص2). عنوان، موضوع و ‏پدیدآور از جمله عناصر ابرداده ای قابل تعریف در طرح ابرداده توصیفی به شمار می روند. در كنار مجموعه عناصر ذكر شده ‏دسته اي از قواعد (‏Rules‏) ، چگونگي كاربرد عناصر را ضابطه مند مي سازند. به اين گونه كه طرح شامل مجموعه اي از عناصر ‏به علاوه قواعد به كارگيري آن عناصر است.

هر عنصر ابرداده ای شامل نام، معنا ‏‎(semantic)‎‏ ، و محتواست‏‎(content) ‎‏ "عنوان" می تواند نام یک عنصر ابرداده ای ‏باشد که یکی از خصیصه‎ (Property) ‎های اصلی بسیاری از منابع اطلاعاتی به شمار می رود. "عنوان" معنایی دارد که قابل ‏تعریف و درک است، وبه اين معنا در طرح ابرداده ای اشاره می شود. هر عنصر با توجه به نوع، ارزش‎ (value) ‎‏ یا مقداری – ‏محتوا – را به صورت رشته‏‎ (string) ‎‏ ای عددی، حرفی، یا عددی- حرفی می پذیرد. عنصر ابرداده ای به همراه مقدار اختصاص ‏یافته به آن در بستر نحوی مناسبی ارائه می شود. در حال حاضر از بسترهای نحوی اس جی ام ال‎ (Standard General ‎Markup Language : SGML)‎‏ و ایکس ام ال‏‎ ‎جهت ارائه محتوای ابرداده ای استفاده ای گسترده به عمل می آید (سازمان ‏استاندارد اطلاع رسانی ملی، 2004، ص2) اما برخی قالب های ابرداده ای فاقد نحو تجویزی هستند، كه به آنها طرح های ‏مستقل از نحو گویند. در این صورت جفت عنصر ابرداده ای/مقدار در هر نحو تعریف شده ای قابل کدگذاری و ارائه است.


‎‏ ‏‏‏