Metadata

یادی از ایام گذشته البته از نوع علمی

metadata — Tue, 08 Dec 2009 07:17:18 GMT

این روزهای زمستانی حال و هوای تابستان 85 را دارم. تصمیم گرفتم که دوباره یافته های پژوهش پایان نامه ام را مرور کنم. این تصمیم متعلق به همان تابستان است البته از نوع 88 آن و این چند روز جستجوهایی را انجام دادم برای دیدن نتیجه ای که انتظارش را داشتم.

پایان نامه ارشدم را بر روی اثربخشی عناصر ابرداده ای کار کرده بودم در سه موتور کاوش گوگل، یاهو و ام اس ان. مقاله اش را به چاپ رسانده ام که با دنبال کردن این لینک می توانید به آن دسترسی داشته باشید. اما می خواستم بدانم که آیا هنوز هم رویه موتورهای کاوش همان است که بود یا خیر. اگر چه هنوز آزمون های آماری را اجرا نکرده ام اما از روی داده ها تا حدی مشخص است که نتایج قبلی معتبر خواهد بود. به این کار می گویند یاد ایام گذشته البته از نوع علمی.

دلم برای خودم تنگ است!

metadata — Tue, 30 Dec 2008 11:10:37 GMT

مدتهاست که دلم برای خودم تنگ می شود. نوعی دلتنگی عجیب که تاکنون تجربه اش نکرده بودم.

هر روز از خواب بیدار می شویم و فعالیت هایمان آغاز می شود. بدون این که فرصتی داشته باشیم تا به آن چه هستیم و آن چه داریم نیم نگاهی داشته باشیم. هر روز برای تمام شدن ها باید بدویم و در انتهای شب گویی به جایی نرسیده ایم. گم شده ایم! این فضای مجازی معتادمان کرده است! و خودمان نمی دانیم که چه ارتباط هایی را از دست داده ایم. چه دوست داشتن هایی را رها کرده ایم و به جای آن همه مهربانی چه چیزی عایدمان شده است.

حتی به این ها فکر هم نمی کنیم. فرصت نداریم که فکر کنیم. مجالی نیست باید به دویدن های بی امانمان ادامه دهیم وگرنه نخواهیم رسید – اگر رسیدنی باشد...

Metadata Librarian

metadata — Sat, 26 Jul 2008 07:15:18 GMT

کتاب های زیادی درباره ابرداده – یا همان فراداده، به گفته برخی- وجود دارد. البته به زبان انگلیسی! که مطالعه آن ها خالی از فایده نیست. برخی از این کتابها با رویکرد مهندسی کامپیوتر نوشته شده اند و گاه مطالعه آن ها برای دوستان کتابداری مشکل به نظر می رسد. البته فقط به نظر می ر سد!!
در این نگاره، قصد دارم یکی از کتاب هایی را که از تنور نمایشگاه کتاب تهران درآمده است و به ابرداده می پردازد معرفی کنم.
این کتاب، محصول 2008 است و دو نویسنده آن به نوعی با حوزه کتابداری و اطلاع رسانی پیوند خورده اند. Jenn Riley نویسنده دوم این کتاب با عنوان Metadata Librarian معرفی شده است. این کتابدار، مسئول برنامه کتابخانه دیجیتال دانشگاه ایندیاناست و در نگارش این کتاب سهم داشته است.
مطالعه این کتاب را به دوستانی که تمایل دارند با نگاهی کتابدارانه به مسئله ابرداده نگاه کنند و البته از سایر زوایا نیز غافل نباشند توصیه می کنم. متن روان است و توالی منطقی محتوا رعایت شده است.

برای این که کار شما را آسان کرده باشم بخشی از فهرست مندرجات را در این جا می آورم :

Part 1: introduction
What is metadata

Part 2: implementation of metadata creation activities
Choosing metadata standards for digital library project
Creating metadata usage guidelines
Creating metadata
Practical implementation of metadata strategy

Part 3: systems design
Functions preformed by digital library system
Metadata that drives discovery functionality

Part 4: Metadata interoperability
Defining interoperability
Interoperability and resource discovery
Technical interoperability
Content interoperability: shareable metadata

Part 5: conclusion
The future of metadata

سایر مشخصات کتابشناختی کتاب به این شرح است:

Foulonneau, Muriel; Riley, Jenn (2008). Metadata for digital resources: implementation, systems. Design and interoperability. Oxford: Chandos Publishing.

من و هستی

metadata — Thu, 17 Jul 2008 09:48:18 GMT

نوشتن همیشه سخت است به خصوص وقتی قرار باشد چیزی بین رسمی و غیررسمی بنویسی. سالها پیش که نوشتن برایم کابوسی وحشتناک بود دبیر ادبیاتی را تجربه کردم که نوشتن را به زیباترین سرگرمی عمرم بدل کرد. فامیلش آقای رادکان بود کسی چه می داند شاید یک روز نوشته های شاگردش را بخواند که

"کاش خواننده شعرم باشی"

اولش فکر می کردم که خیلی سخت باشد این که هر روز مجبور باشی هر چه اتفاق افتاده است و نیافتاده است! بنویسی. او ما را مجبور کرده بود که یک دفتر بخریم و هر روز یادداشت روزانه بنویسیم. روزهای اول تمام نوشته هایم با "صبح ساعت ... از خواب بیدار شدم" شروع می شد و با "ساعت را کوک کردم و چشم هایم را بستم" تمام! اما کم کم اتفاق عجیبی افتاد: از دل آن تکرارهای خشک و خسته کننده، چیزی رویید. چیزی شبیه یک حس، یک ترنم، یک نغمه، یک نمی دانم چی که هنوز هم آن را احساس می کنم. سبکم را یافتم. شیوه نگارشم شکل گرفت و دیگر برای خواست او ننوشتم. توقفش مشکل بود. این بار من بودم که می خواستم بنویسم. این من بودم.

حالا چرا این ها را در این جا می نویسم؟ سوال جالبی است خودم هم همین را می پرسم. ارتباط آن نوشتن ها با این نوشتن ها کجاست؟ ابرداده، وب معنایی، هستی شناسی! آها فهمیدم این ها به هستی شناسی مرتبط است. آقای رادکان نگاه مرا به هستی تغییر داد. شناخت هستی متاثر از زاویه دید است؛ به این معنی که هستی اگر چه بیرون از فرد نظاره کننده است، تحت تاثیر رویکرد اوست. پس من اگر امروز ناراحتم؛ هستی را شبکه ای از نقاط و خطوط نامربوط می بینم که تمام بدبختی ها را به هم رج کرده و پیش رویم گذاشته است. وای به روزی که ناراحت باشم!!

بد نیست این مثال ساده را به دو دسته رویکرد معرفت شناختی مرتبط کنم من اسم آن ها می گذارم:

· رویکردهای ایستا

· رویکردهای پویا

در رویکردهای ایستا، دانش تصویری ساده و بلافصل از جهان خارج است که ثابت و بازتابی است. اما در رویکردهای پویا این دانش، ساده و حاصل دریافت بازتابی نیست. در واقع در رویکردهای ایستا نقش انسان به منزله موجود متفکری که ذهنی پویا دارد و تفسیرگر است اگر نگوییم محو، کم رنگ شده است و در رویکردهای پویا، انسان با ذهن تغییرسازش جلوه گر می شود. این انسان است که آن گونه که می طلبد، ادراک می کند.

پس سوال آن است که "من هستی را چگونه می بینم؟! "

فراموش نکنیم آنانی را که بر ذهن ما تاثیرگذاشته اند، هستی ما را متحول کرده اند. پس همواره سپاسگذار انسان های تاثیرگذار باشیم و سعی کنیم خود نیز تاثیری مثبت و سازنده در دیگران ایجاد کنیم. مثل همان معلم قدیمی، همان استاد معلم، همان دوست معلم، و همان بچه ای که شکلاتش را نصف می کند و نصفش را به من می دهد تا از خود گذشتن را در کوچکترین شکلش به من بیاموزد.

ترویج علم: چشم اندازها، فرصت ها، چالش ها

metadata — Sun, 06 Jul 2008 10:29:19 GMT

دومین همایش سراسری اتحادیه انجمن های علمی- دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران (ادکا)

ترویج علم: چشم اندازها، فرصت ها، چالش ها

۱۴ و ۱۵ اسفند ماه ۱۳۸۷

· معانی و مفاهیم علم و ترویج علم

· اندازه گیری و سنجش علم

· از تولید علم تا ترویج علم

· کتابداران و ترویج علم

· کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی و ترویج علم

· مدیریت دانش و ترویج علم

· جامعه اطلاعاتی و ترویج علم

· اینترنت و ترویج علم

· فرهنگستان ها و ترویج علم

· رسانه ها و ترویج علم

· دانش مسلمین و ترویج علم

· چشم انداز 1404 و ترویج علم

مهلت ارسال چکیده مقالات: اول شهریور ۱۳۸۷

تاریخ داوری چکیده مقالات: 20 شهریور 1387

مهلت ارسال متن کامل مقالات: اول آذر 1387

تاریخ داوری متن کامل مقالات: 20 آذر 1387

اطلاعات بیشتر: www.adka.ir و www.adka.blogfa.ir

ارسال مقالات: hamayesh@adka.ir

شماره تماس: 09357865706

کمیته ترویج دانش و پژوهش دانشجویان و دانش آموختگان دانشگاه فردوسی مشهد

metadata — Wed, 14 May 2008 12:00:49 GMT

این مطلب را به خبر تشکیل یک کمیته اختصاص می دهم. کمیته ای که نامش را به منزله موضوع مشاهده می کنید با هدف اشتراک دانش و تحقق تعامل و مشارکتی پویا میان دانشجویان و دانش آموختگان کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد پایه گذاری شده است. این کمیته راه درازی را در پیش دارد و هنوز در هفته اول تولدش به سر می برد. امیدوارم اهداف آن محقق گردد و در سایه مشارکت همه دوستان ترویج دانش و پژوهش را آن گونه که سزاوار جامعه دانشگاهی است رونق بخشد.

آیا کاربرد ابرداه ها اثربخش است؟

metadata — Wed, 23 Apr 2008 09:33:16 GMT

موضوع این پست، دقیقا چیزی بود که در پایان نامه ارشدم به آن پرداخته بودم. اگر چه دو سال از دفاع من می گذرد و مقاله آن نیز به چاپ رسیده است اما بد نیست در صورت علاقه به این مباحث به متن اصلی مقاله رجوع کنید. متن اصلی مقاله به زبان فارسی و در پایگاه دسترسی باز E-LIS دسترس پذیر است. متن کامل مقاله همچنین در سایت نشریه کتابداری و اطلاع رسانی آستان قدس نیز قابل پیگیریست.

عنوان:بررسی میزان اثربخشی عناصر ابرداده اي بر رتبه بندي صفحات وب توسط موتورهاي کاوش عمومی

چکیده: پژوهش حاضر با هدف تعيين ميزان اثربخشي عناصر ابرداده‌اي بر رتبه‌بندي صفحات وب توسط سه موتور کاوش عمومي «گوگل»، «ياهو»، و «ام‌اس‌ان» انجام پذيرفت. اثربخشي پنج عنصر ابرداده‌اي نشانه عنوان زبان «اچ‌.تي.‌ام.‌ال»، ابرنشانه‌هاي کليدواژه‌ها و توصيف زبان «اچ.تي.ام.ال»، ابرداده‌هاي عنوان و موضوع از قالب ابرداده‌اي «دابلين کور» که بر بازنمون موضوعي صفحات وب متمرکزند، با روش تجربي آزموده شد. 84 صفحة وب در گروههاي گواه و آزمون به عنوان جامعة مورد مطالعه تحت دامنة فرعي http://metadata.irandoc.ac.ir منتشر شد. از ميان موتورهاي کاوش انتخابي، دو موتور کاوش ياهو و گوگل، صفحات را نمايه‌سازي کردند. کليدواژه‌هاي منحصر به فرد و تکرار شونده که در مرحله طراحي در قالب عناصر ابرداده‌اي به صفحات گروه آزمون افزوده شده بود، بررسي شد و ميزان معني‌داري تفاوت رتبه صفحات دو گروه با استفاده از آزمون غيرپارامتري «يو.من.وايتني» محاسبه گرديد. نتايج، نشانگر اثربخشي دو عنصر «عنوان» و «توصيف زبان اچ.تي.ام.ال» در هر دو موتور کاوش مورد مطالعه است. کليدواژه‌هاي منحصر به فرد در ابرنشانه کليدواژه‌هاي «اچ.تي.ام.ال» و ابرداده موضوع دابلين کور به بهبود رتبه صفحات در ياهو انجاميد. در حالي که تکرار کليدواژه‌ها در بخش سرآيند صفحه وب، باعث بهبود رتبه در موتور کاوش ياهو شد، گوگل عملکردي معکوس داشت.

چرا به دنبال free size هستیم؟

metadata — Mon, 28 Jan 2008 14:22:17 GMT

در پست قبلی به نقل از برخی صاحبنظران نوشتم که یک سایز مناسب همه نیست! به همین دلیل است که طرح های ابرداده ای متنوعی با اهداف متنوع و برای کاربرانی در سطوح متفاوت تعریف و ارائه شده است. یکی از ساده ترین طرح های ابرداده ای که البته در اهداف اولیه اش سادگی و سهولت کاربرد را مدنظر قرار داده است، دابلین کور می باشد. طرح ابرداده ای دابلین کور با 15 عنصر ابرداده ای برای توصیف مواد شبه مدرک در شبکه جهانی وب تدوین شد. عناصر دابلین کور که از جمله آن ها می توان به "عنوان"، "موضوع"، "تاریخ" اشاره کرد عناصری قابل فهم است و به طور هسته قابلیت توصیف مدارک با این عناصر وجود دارد. سایر قالب های ابرداده ای در سطوح متفاوتی از توصیف قرار دارند.

دیده ام که بعضا برخی دوست دارند طرح ابرداده ای ویژه ای را مناسب تر از دیگری نشان دهند غافل از اینکه تناسب را چیزی فراتر از نوع عناصر و سطح توصیف آن ها تعیین می کند. هیچ کس نمی تواند کتاب ساده شده کلیله و دمنه را با متن اصلی آن مقایسه کند و متن اصلی را مناسب تر تلقی نماید چرا که متن ساده شده برای مخاطبانی ویژه بازنویسی شده است و نه برای کسی که دانش درک متن اصلی کلیله و دمنه را دارد.

پس به نظر می رسد که تناسب، حاصل جمع پارامترهایی است که نه یک بعدی، بلکه چندبعدی است. یکی از مهمترین ابعاد آن که اغلب مورد غفلت قرار می گیرد سطح مخاطبان و کاربران است. مقوله ای که به ویژه در علوم کتابداری و اطلاع رسانی وزن ارزشی بیشتری به خود اختصاص می دهد.

تنوع طرح های ابرداده ای و سطوح توصیف

metadata — Mon, 28 Jan 2008 10:31:18 GMT

انواع طرح های ابرداده ای در حال گسترش و پالایش اند. طرح های متنوع، در خدمت نیازها و مخاطبان متفاوت است و فهرست های معتبری از آنها در سایت کتابخانه کنگره آمریکا آمده است (کتابخانه کنگره آمریکا، 2006). برخی محققان بر مبنای میزان غنای طرح های ابرداده ای طیفی از طرح های ابرداده ای ترسيم كرده اند. همان گونه که در فهرست نویسی سطوح توصیف 1، 2، و 3 مطرح است؛ سطوح مختلفی از توصیف در مورد طرح های ابرداده ای نیز قابل بحث است. تنوع در سطوح توصیف به واسطه تکرارپذیری و گسترش پذیری در برخی از فیلدهای عناصر ابرداده ای و اجباری یا اختیاری بودن عناصر ایجاد شده حاصل مي گردد (بارنت، ان جی، و پارک، 1999، ص 1213).

طیف ابرداده های غنی با طرح های بسیار فنی از قالبی چون مارک و سرآیند طرح کدگذاری متن (TEI header ) آغاز و به طرح های ساده تری چون دابلین کور می رسد (لی-اسملتزر، 2000، ص 207). واضح است که یک سایز مناسب همه افراد نخواهد شد! فهرست نویسی سنتی در کتابخانه ها، پیشینه های مارک و طرح های ابرداده ای متنوع هر یک جایگاه، كاربرد و مخاطبان ویژه خود را دارند. برخی از منابع توصیف مفصل تری را طلب می کند در حالیکه در مورد برخی دیگر، طرح ابرداده ای ساده ای چون دابلین کور کافی است (لی-اسمتلزر، 2000، ص213).

از زاویه ای دیگر توصیف منبع در سطوح مختلفی انجام می پذیرد. توصیف منبع می تواند در سطح مجموعه، منبعی انفرادی و یا بخشی از منبع (مانند یک عکس در یک مقاله) صورت گيرد. در فهرست نویسی تصمیم گیری در باب اینکه آیا مجموعه ای چندجلدی در یک پیشینه قرار گیرد و یا هر یک از مجلدها به طور جداگانه فهرست نویسی شود، انجام می پذیرد. تولید کننده ابرداده نیز تصمیمی مشابه در مرحله تولید ابرداده اتخاذ می کند (سازمان استاندارد اطلاع رسانی ملی، 2004 ، ص2).

خيلج هميشه فارس

metadata — Sat, 28 Apr 2007 10:59:18 GMT

ايران اي مرز پر گهر ...

مطلبي را در وبلاگ آقاي نورزي ديدم كه توجه ام را به خود جلب كرد. اين پست را از ايشان نقل قول مي كنم با اين اميد كه تلاش هايي هر چند كوچك نتيجه بخش باشد.

انجمن کتابخانه های تخصصی آمریکا در سال 1993 شعبهای در بین کشورهای عرب حوزه خلیج فارس راهاندازی کرده است. این شعبه از انجمن به نام "انجمن کتابخانه های تخصصی شعبه خلیج ع ر ب ی" معروف است که هر ساله کنفرانسی هم در یکی از این کشورهای عرب برگزار می کند. کشورهای عضو: عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، عمان، کویت، بحرین. آدرس وبگاه:

http://units.sla.org/chapter/cag/

ما امضاءکنندگان مراتب اعتراض خود را نسبت به تحریف نام خلیج فارس اعلام کرده و درخواست می شود نام این انجمن به شرح دادخواست تغییر داده شود. آدرس دادخواست: http://www.petitiononline.com/pgulf123/petition.html